Minik kaplanınız iş başında en sevdiğiniz halınızı veya kanepenizi tırmalamaya başladı gene. Tırmalama kedilerin önemli bir ihtiyacıdır. Kediler tırmalayarak hem en güçlü savunma silahları olan tırnaklarını törpüleyerek her zaman sivri ve temiz kalmasını sağlar hem de yaşam alanlarını işaretler. Tırmalamanın vazgeçilmez olmasının bir diğer nedeni de her gün yapmaları gereken gerekli bir egzersiz olmasıdır. Şimdi sizlerle çeşitli tırmalama tahtalarını inceleyelim ve kediniz için en uygun olanını bulmanıza yardımcı olmaya çalışalım. 

Tırnaklar törpülenmelidir ve bu kedilerimiz için ertelenemez bir iştir. Bu yüzden bir kedi ile aynı mekanı paylaşmaya karar verdiyseniz mobilya seçerken sevgili panterinizin pençelerini hesaba katmak durumundasınız. Ne koltukların üzerine geçirilen örtüler, ne de yasaklama uğraşıları küçük patileri durduramaz. Onları bu huylarından vazgeçirmek için onlara tırmalayabilecekleri materyaller sunmamız gerekir. Tırmalama tahtası alırken küçük ayrıntılara dikkat ettikten sonra geriye nereden ve nasıl alacağınız kalıyor.  

Egzersiz Zamanı

Kediler tırnaklarını törpülerken aynı zamanda kol ve omuz kaslarını da çalıştırmış, adaleleri ve tendonlarını gererek egzersiz yaparlar. Ön adale sisteminin sağlıklı gelişimi açısından da tırnak törpüleme önemlidir. Ayrıca tırnaklarını kaşınmak, rahatsızlık yaratan tüy topaklarını ayırmak için doğal birer tarak gibi kullanırlar. Kedilerimiz için tırnakları çok amaçlı cep çakısı gibidir. Onların çok önemli bir parçası olan tırnaklarını kesmemiz veya ameliyat ile aldırmanız onlarda çok ciddi sorunlara yol açar.  Kedilerimiz tırnaklarını layığınca törpüledikten sonra (iyi bir spor egzersizinden sonra bizlerin de hissettiği gibi) büyük bir rahatlama hisseder ve keyiflenirler. Bu yönü ile tırnak törpülemenin psikolojik bir faydası da vardır. Tırnaklarını törpülerken yapılan müdahaleler, kızmalar veya cezalandırmalar onu huzursuz eder, stres yaratır. Tırnak törpüleme eylemini baştan kabul etmeli ve mobilyalarınızı da korumak adına gereken olanakları kedinize sunmalısınız. Aksi takdirde o kendi ortamını küçük pençeleri ile kendi başına yaratacaktır.

Apartman dairesinde yaşayan kedilerin en büyük sorunlarından biri de egzersiz yapamamalarıdır. Bu yüzden büyük bir tırmalama tahtası her zaman için kedilerinizi çok mutlu edecektir. Sarkan çeşitli oyuncaklar, tırmanması için merdivenler, içinde uyuması ve saklanması için kutucuklar olan bir tırmalama tahtası kedinizin her zaman eğlenerek vakit geçirebileceği bir yer olacaktır.

Yatay mı Dikey mi?

Kediler, nasıl ki tuvalet için kumu hemen kullanmayı hemen öğrendikleri gibi tırmalama için de uygun materyaller önerilirse hemen ona yönelecektir. Tabi öncelikle nasıl bir tırmalama tahtasına ihtiyacı olduğunu belirlemeniz gerekmektedir. Bir dikey  bir de yatay nesne deneyin. Örneğin, kediniz yatay yerlere mi (halı minder) yoksa dikey yerlere mi tırnaklarını biliyor? Minik kaplanınız, düzenli olarak birden fazla nesneyi de tırnaklarını bilemek için kullanabilir. En iyisi kedinizi bir sure gözlemlemeniz. Ardından panterinizin tırmalamak için nasıl yerleri seçtiğine bakmanız. Kedinizin zevkini tespit ettikten sonra sıra kediniz için çok önemli bu aksesuar için evinizde yer ayarlamaya. Tırmala tahtası için uygun yeri de kedinizin zevklerini de belirlediniz şimdi sıra en zevkli kısmına, ihtiyacınıza uygun tırmala tahtalarını bulup almaya geldi. 

Evinizdeki alana göre tırmala tahtası araştırabileceğiniz gibi, evinizdeki yere ve isteye uygun özel tırmalama aksesuarları da yaptırabilirsiniz. Bunun için özellikle evinize gelip yerinizin ölçüsünü alıp sizin istediğiniz büyüklükte tırmalama tahtası yapan yerler de bulunuyor. 

Tırmalama Tahtaları ve Seçenekler

Tırmalama tahtaları çeşitlilikleriyle artık kedi sahiplerinin başını döndürecek kadar fazla. Kedilerin zevkleri düşünülerek üretilmiş bu aksesuarlar ayrıca çok da dekoratifler. Büyük talep kedilerimizin de çok rahat kullanabildikleri büyük ve üzerleri halatla kaplanmış olanlarıdır. Kalın halatlar hem çok zor yıpranır hem de tırnakları törpülemek için idealdir. Kedilerin hepsinin yüksek yerlerde yatmayı sevdiği biliriz. Bunun için siz tırmalama tahtası edinmeden önce mutlaka kedinizin mutluluğu için büyük bir tahta için evinizde yer yaratın. Yaratmakta zorlanıyorsanız sizin için bunu yapanlar var. Evinize gelerek ölçü alıp istediğiniz büyüklükte ve desende evinize uygun dekoratif tırmalama tahtası yaptırabilirsiniz. Ama siz siz olun evin kullanılmayan bir odasına bu tahtayı yerleştirmeyin. Kedileriniz sizinle birlikte olmaktan zevk alır bu yüzden evin en çok kullanılan odasını yada evde bir çok yeri birden görebildiği bir alanı seçmelisiniz. Tırmalama tahtasımı yoksa yaşam alanımı diye tercih etmek zorunda bırakırsanız hiç kuşkusuz içinde sizlerin de bulunduğu yaşam alanını seçecektir.  

Kediniz yatay tırmalama tahtası tercih ediyorsa bile emin olun yüksek tırmanma tahtalarına bayılacaktır. Özellikle rahat kavrayıp tırmanabilecekleri kadar kalın tahtaları tercih etmenizi tavsiye ederim. Bir panterin ağaç dalına yatıp etrafı seyrettiği gibi minik pisiniz de en yukarıda ki yatma yerine kurulup etrafı seyretmekten büyük zevk alacaktır. 

Kediler yeni olan her şeyi başta yadırgadıkları gibi eve gelen tırmalama tahtasını da ilk günler yadırgaması normaldir. Ama ben, kedinizin ön patilerini tırmalama tahtasına sürtmenizi ısrarla onu tahtaya zorlamanızı asla tavsiye etmiyorum. Unutmayın, kedi her işine kendi karar verir. Zorlanmaktan yasaklardan asla hoşlanmaz. Evde uygun bir yer seçtiyseniz bir iki gün sonra tepesinden inmeyecektir.  

İpuçları:

Tırmalama alanı olarak belirlenmiş bölgelerden kedinizi uzak tutmak için; öncelikle kedinize bir alternatif sunmalısınız. Tırmalama tahtası, ağacı raf sistemi gibi. Ardından istemediğiniz alanlara kolonya veya limon sürülebilir. Kediler limon ve alkol kokusunu sevmezler. Ayrıca koltuklarınızın tırmalanan bölgelerine küçük parçalar halinde çift taraflı bant yapıştırabilirsiniz. Patileri yapışacak ve huzursuz olarak bu bölgeyi bir daha kullanmayacaktır. Ama hemen başka bir Bölge arayışına geçerler. O yüzden siz siz olun tırmalama için alternatif bir bölge yaratmadan asla bunları yapmayın.
 

Tırmalama tahtası yapalım:

Boyu 60cm’den uzun olmalıdır. Uzun bir borunun veya bir odun parçasının üzeri halı veya tekne ipleri ile kaplanabilir. Ve ağır bir zemine dikey olarak sabitlenir.  1,5 cm kalınlığında 40 cm eninde 40 cm boyunda ağaç bir plakayı malzeme listemizde ilk sıraya koyalım. Daha sonra çok çeşitli olarak bulabileceğimiz 10 cm çapında plastik boru veya gerçek ağacı ölçüleri 40x40x1,5 olan tahtamızın tam ortasına 90 derecelik açıyla çok sağlam bir şekilde sabitleyelim. Sıra boru şeklinde olan tırmalama aracımızın üstünü kaplamaya geldi. Bunun için bir çok değişik malzeme kullanabiliriz. Herhangi hav dökmeyen halı çeşidinden tutun da limanlarda tekneleri bağlamaya yarayan plastik olmayan halatlara kadar bir çok seçenek kullanabiliriz. Seçtiğiniz malzemeyi borunun üzerine yapıştırın. Tabi kediniz için zararlı olmaması için zehirsiz yapıştırıcı seçmenizde fayda var. İşte size basit ama kullanışlı bir tırmalama tahtası.
 

Tırnak çektirme

Tırnak çektirme acılı ve rahatsızlık veren bir operasyondur. Kedi uzunca bir süre tırnaklarının olmadığı fikrine alışmaya çalışır. Patilerin yeri kavrama biçimi değiştiğinden yürümekte zaman zaman sıkıntı yaşar. İyileşme süreci de ayrıca bir başka acı verici süreçtir. Tırnak çektirmenin kedi sevmekle uzaktan yakından bir bağı olmadığı bir gerçektir. Ne kadar mobilyalar, halılar sevgili dostlarımızın pençelerinde yıpransa da o eski atasözündeki gibi gülü seven dikenine katlanmalıdır. Tırnakların ameliyat ile alınması ise tamamıyla acımasızlıktır. Çünkü tırmalama eylemi kedilerin sadece tırnaklarını sivriltmek için değil ön pati kaslarının her daim güçlü tutulması için de yapılan egzersizlerin bir parçasıdır. Tırnaklar kesildiği takdirde bu egzersizler yapılamaz ve fiziksel olarak ön pati kasları zayıflarken gönlünce egzersiz yapamayan kedi psikolojik olarak da kendini rahatlamış hissetmez. Evden bir şekilde dışarı çıkan tırnakları ameliyat ile alınmış veya kesilmiş bir ev kedisi sokak ortamında kanadı kırık kuştan farksızdır. Saldırılara karşı kendini koruyamaz ve kaçmak istediğinde tırnakları yardımıyla tutunup fırlayacağı yerlere ulaşamaz. Tırnak çektirme hayvan haklarına ilişkin yasalar kapsamında yasaklanmıştır. ABD’de bu konuda genel bir yasa olmamakla birlikte belediyeler gittikçe artan sayıda belde sakinlerinin bu türden uygulamalarını yasak kapsamına almaya başlamıştır. En güncel yasaklama kararı Hollywood Belediyesi’nce alınmıştır. 

Not:

*Tırmalama ünitesini almaya karar verdiyseniz, kendiniz için değil onun için almakta olduğunuzu unutmamalısınız. Cicili bicili renklerine aldanıp işe yaramayan bir tırmalama ünitesi almayın.

* Yerden yüksek tırmalama tahtaları her zaman kedileriniz için muhteşem tırmanma yerleridir.

* Apartmanda yaşarken tırmanabileceği ağaçlar olmadığı ve olamayacağı için ihtiyaçlarına göre bir tırmala tahtası kedinizi fazlasıyla mutlu edecektir. 

A. Kebire Bozkurt